Gemeente Tholen
De gemeente Tholen liet zich vanuit het veld inspireren om aan de slag te gaan met weerbaarheid. Na opname van het thema in de Nota Jeugdbeleid organiseerde de gemeente een startbijeenkomst voor basisscholen.
Sindsdien is de gemeente actief betrokken bij het promoten van de trainingen en het bewaken van de voortgang. Wethouder Marianne Velthuis: “Vanuit mijn functie in het verleden bij Bureau Jeugdzorg weet ik dat kinderen er zelfbewuster van worden. Kinderen die slachtoffer zijn van pesten, leren met opgeheven hoofd te lopen. Ze leren dat ze er mogen zijn. Het doet heel veel met ze.”
Geschiedenis en verloop
Het thema weerbaarheid kwam in Tholen in 2003 op de politieke agenda, toen het besproken werd in de Platform-vergadering ter voorbereiding op het opstellen van de Nota Jeugdbeleid. In dit Platform zaten naast verschillende gemeentelijke afdelingen ook organisaties uit het veld. Tijdens de vergadering kwam naar voren dat er iets gedaan zou moeten worden om de weerbaarheid van kinderen te vergroten. De achterliggende gedachten liepen uiteen van het voorbereiden op de overgang naar de middelbare school tot het vergroten van de veiligheid van kinderen.
Wethouder Marianne Velthuis greep haar kans: “Ik was, voordat ik wethouder werd, betrokken bij het Marietje Kesselsproject in Tilburg. Dit wilde ik in Tholen ook op de agenda krijgen en als wethouder kon ik daar stevig op inzetten. Tijdens de Platformvergadering heb ik toegelicht wat het Marietje Kesselsproject inhoudt en hoe belangrijk het is om dit aan kinderen aan te bieden.” Haar pleidooi sloot precies aan bij de wensen van de Platform-partners en het thema weerbaarheid werd opgenomen in de Nota Jeugdbeleid.
Ook de Commissie Samenleving en de gemeenteraad omarmden het thema en maakten middelen vrij om het Marietje Kesselsproject uit te gaan voeren. De coördinatie van de uitvoering werd uitbesteed aan ActiePunt/SportZeeland, een instelling die door de provincie gefinancierd wordt.
ActiePunt/SportZeeland
ActiePunt is het steunpunt voor fysieke en mentale weerbaarheid in Zeeland, en heeft als doel een bijdrage te leveren aan het vergroten van de fysieke/mentale weerbaarheid van jongeren in situaties waar sprake is van grensoverschrijdend gedrag en ongewenst machtsmisbruik. ActiePunt houdt zich bezig met:
- het verzorgen van weerbaarheidstrainingen op scholen
- het aanbieden van ondersteunende cursussen voor ouders en leerkrachten
- deskundigheidsbevordering voor diverse doelgroepen
- het invullen van voorlichtings- en kennismakingsbijeenkomsten
Daarnaast heeft Actiepunt een adviesfunctie voor gemeenten en maatschappelijke organisaties.
Kwaliteit van het aanbod staat hoog in het vaandel bij het steunpunt. Alle trainingen worden uitgevoerd door specifiek opgeleide docenten weerbaarheid.
De rol van de gemeente
Informatieavond voor de basisscholen
De aftrap van het Marietje Kesselsproject werd verzorgd door de gemeente, vertelt coördinator Mies van der Weele: “Wij hebben vanuit de gemeente een informatieavond georganiseerd voor de basisscholen. Tijdens deze avond is aan de aanwezige scholen verteld welk aanbod er was.” De scholen waren niet meteen overtuigd. Marianne Velthuis: “Scholen waren in het begin terughoudend. Hun rooster zat al bomvol, en dan zou er weer wat bijkomen.” Toch durfden een paar scholen de stap wel te wagen, waaronder een school voor speciaal onderwijs. Toen ging het balletje rollen.
Mond-tot-mondreclame
Via mond-tot-mondreclame werden steeds meer scholen enthousiast om mee te doen. De gemeente droeg hieraan bij door tijdens reguliere gesprekken met de basisscholen het Marietje Kesselsproject onder de aandacht te brengen. Van der Weele: “Het is bijvoorbeeld aan bod gekomen tijdens een gesprek over zogenaamde zorgleerlingen. Ik vroeg of de school het Marietje Kesselsproject al kenden en of ze niet eens wilden praten met een andere school die hier al mee bezig was. De stap van zorgleerlingen naar weerbaarheid was maar klein, dus dit werkte heel goed.”
Het thema pesten
Ook Velthuis benadrukt dat het belangrijk is om aan te sluiten bij problematiek die sowieso al speelt: “Als je het heel zwaar aanzet en meteen insteekt vanuit huiselijk geweld en seksueel misbruik dan schrikken scholen. Maar het thema pesten leeft heel erg op scholen. Scholen weten inmiddels ook dat kinderen er hun leven lang de gevolgen van kunnen ondervinden. Het is heel helder dat ze hier iets mee moeten. Ook de overgang naar de middelbare school, voor kinderen een zware periode, is een goede invalshoek.”
Inmiddels is het aantal scholen dat meedoet gegroeid. In het schooljaar 2009-2010 bieden 11 van de 20 basisscholen het Marietje Kesselsproject aan, waaronder reformatorische scholen. Weerbaarheidstrainingen komen op deze manier binnen het bereik van steeds meer kinderen.
Voortgang bewaking
De gemeente is verder betrokken bij het bewaken van de voortgang. Mies van der Weele heeft hierover regelmatig contact met Sport Zeeland: “We bespreken natuurlijk hoe het ervoor staat met het budget, maar we bespreken ook signalen van scholen. Is er bijvoorbeeld een school die nog een drempel over moet om weerbaarheidstrainingen aan te gaan bieden? En kan de gemeente hier iets in betekenen?”
Evaluatie en toekomst
De lessen worden geëvalueerd door Actiepunt; de gemeente krijgt jaarlijks een verslag. De reacties op het Marietje Kesselsproject zijn erg positief.
Scholen geven aan dat kinderen en leerkrachten die bij de lessen aanwezig zijn vooral handvatten krijgen aangereikt. Deze handvatten helpen bij het omgaan met grensoverschrijdend gedrag
Bezuinigingen
Door de aankomende bezuinigingen is het echter onzeker hoeveel ruimte er in de toekomst nog zal zijn om het Marietje Kesselsproject te financieren. De gemeente durft weerbaarheid niet verder te promoten: “Het zou vervelend zijn om straks nee te moeten verkopen”, aldus Mies van der Weele.
Wethouder Velthuis is optimistisch: “Het uitgangspunt is om te blijven proberen een sociale gemeente te zijn. We willen de sociale sector, waar ook weerbaarheid onder valt, zoveel mogelijk ontzien.”