Steps

Groepsbehandeling na verkrachting voor jongeren

Doel

Deze groepsbehandeling heeft als doel het verminderen van klachten die het gevolg zijn van een eenmalige ervaring van seksueel geweld; het corrigeren van niet reële gedachten over het seksueel geweld en het verminderen van angst en het vermijdingsgedrag zodat de adolescent het gewone leven weer kan oppakken.

Werkwijze

In een groep van 4 of 5 jongeren wordt in 8 bijeenkomsten gewerkt aan het verminderen van klachten die het gevolg zijn van een eenmalige ervaring van seksueel geweld. Het theoretisch kader van het behandelprotocol is de cognitieve gedragstherapie. Dit betekent dat er technieken worden gebruikt gericht op het verminderen van angst en vermijdingsgedrag. Een ander belangrijk onderdeel is het corrigeren van irreële gedachten. De cognitieve gedragstherapie gaat ervan uit dat gedachten, gevoelens en gedrag op een bepaalde manier met elkaar verbonden zijn. Iemands gedachten beïnvloeden zijn of haar gevoelens en gedrag. Het accent ligt op het aanleren van andere, meer reële en helpende gedachten. Via het beïnvloeden van cognities kan de adolescent haar gevoelstoestand in gunstige zin veranderen en daarmee ook haar gedrag. Tijdens de behandeling komen twee rechercheurs uitleg geven over het doen van aangifte en vertelt een gynaecoloog wat de gevolgen kunnen zijn van seksueel geweld voor het vrouwelijk lichaam.
Parallel vinden groepsbijeenkomsten plaats voor de ouders van de behandelende kinderen.
Het bijzondere is dat deze therapie ook in individuele sessies kan worden aangeboden.

Doelgroep

De groepsbehandeling is geïndiceerd voor jongeren van 13 t/m 18 jaar die eenmalig seksueel geweld hebben meegemaakt, zoals een aanranding of een verkrachting en ten gevolge daarvan aanhoudende problemen ondervinden.
In de praktijk wordt er veelal met meidengroepen gewerkt, omdat meer meiden aangemeld worden. Eenmalig seksueel geweld komt meer voor bij meisjes dan bij jongens. Jongens krijgen veelal individuele cognitieve therapie aangeboden. Dit laatste omdat er meestal geen jongensgroep gevormd kan worden wegens te weinig aanmelding. Allochtone jongeren worden ondanks werving maar zelden aangemeld. Zij worden veelal individueel behandeld.

Documentatie

Bicanic, I., A. Kremers (2007) Behandelprotocol cognitieve gedragstherapie bij PTSS na eenmalig seksueel geweld STEPS . - Utrecht : UMC.
Het protocol bestaat uit een handleiding, een werkboek voor de deelnemer en een werkboek voor de ouder.

DVD
Aangerand of verkracht. De Steps behandeling (2008) Amsterdam, Artsen voor Kinderen

Evaluatie

Naar verwachting zal in 2010 het promotieonderzoek van Bicanic worden afgerond naar de effecten van cognitieve gedragstherapie in een groep op de HPA-as (stresssysteem in het lichaam) van meisjes die eenmalig seksueel geweld hebben meegemaakt.

Praktische gegevens

Landelijk Psychotraumacentrum voor Kinderen en Jongeren van het Universitair Medisch Centrum Utrecht, locatie Wilhelmina Kinderziekenhuis
Contactpersonen: Astrid Kremers, Iva Bicanic
Telefoon: 030 2504113
a.h.a.kremers@umcutrecht.nl
i.a.e.bicanic@umcutrecht.nl

De DVD kan besteld worden via www.hebikdat.nu