Convenant Preventie Seksueel misbruik

Persbericht - April 07

Aanpassing Convenant Preventie Seksueel misbruik in de gehandicaptenzorg: 


Alle sollicitanten hebben een ‘Verklaring omtrent het Gedrag’ nodig.

5 november 2003 sloten de VGN, de Werknemersorganisaties ABVAKABO FNV, NU’91, CNV Publieke Zaak, FBZ en de Cliëntenorganisaties in de gehandicaptenzorg, Chronisch Zieken en Gehandicaptenraad en het Landelijk Steunpunt Cliëntenraden een convenant met als doel de preventie van seksueel misbruik van gehandicapte mensen door personeel in de gehandicaptenzorg.

In het convenant, waarbij inmiddels ook de vereniging van cliëntondersteuners MEE Nederland zich heeft aangesloten, wordt het gemeenschappelijke standpunt geformuleerd dat mensen met een handicap op het gebied van misbruik en intimidatie extra kwetsbaar zijn en dus ook vragen om extra bescherming.

Er worden een aantal maatregelen voorgesteld die de preventie en de signaleringsmogelijkheden van misbruik moeten vergroten. Ook bevat het convenant afspraken over dossiervorming die het mogelijk maken om medewerkers die op seksueel gebied ‘in de fout zijn gegaan” uit te sluiten van werken met gehandicapten.

De bedoeling van het convenant is het creëren van transparante procedures die extra bescherming bieden voor de gehandicapte cliënt maar niet ten koste gaan van de rechten van de werknemer.

In het convenant van 2003 werd onder meer afgesproken dat werkgevers in de gehandicaptenzorg zorgen voor dossiervorming over medewerkers tegen wie een maatregel is genomen wegens aangetoonde seksuele intimidatie of misbruik van een cliënt. Deze informatie wordt uitgewisseld wanneer er over een sollicitant referenties worden gevraagd bij een vorige werkgever in de gehandicaptenzorg.

Deze dossiervorming binnen de branche is afgesproken omdat het vragen van een ‘Verklaring Omtrent het Gedrag’ bij de gemeente waar de sollicitant woont, onvoldoende waarborg bood tegen het aanstellen van mensen die een risico vormen voor gehandicapte cliënten.
Die situatie is gewijzigd met het van kracht worden van een wijziging van de Wet op de Justitiële Documentatie:

  • In plaats van per gemeente, wordt deze verklaring nu centraal afgegeven door het ministerie van Justitie.
  • Er wordt een verband gelegd tussen het doel van de aanvraag (werken in de gehandicaptenzorg) en de manier waarop iemand voorkomt in politie- en justitiedossiers.
  • Naast veroordelingen, worden zo nodig ook sepots en transacties betrokken in het oordeel of iemand de verklaring wel of niet krijgt.

Publicatie VOG bestellen of downloaden.

Regels aangescherpt

Op 9 januari 2007 zijn de regels voor afgifte van de Verklaring Omtrent het Gedrag, mede op verzoek van de convenantpartners, door de minister van Justitie nog verder aangescherpt:

Personen die met gehandicapten willen werken zullen deze verklaring niet krijgen wanneer:

  • zij in de 20 jaar voorafgaande aan de aanvraag zijn veroordeeld tot een (on)voorwaardelijke gevangenisstraf/taakstraf vanwege zedendelicten;
  • zij twee of meermalen zijn veroordeeld tot een (on)voorwaardelijke gevangenisstraf/taakstraf vanwege zedendelicten;
  • zij in de 10 jaar voorafgaande aan de aanvraag één maal in de justitiële documentatie voorkomen met een voorwaardelijk sepot danwel veroordeeld zijn voor een andere straf dan een gevangenisstraf/taakstraf vanwege zedendelicten.

De verbeterde praktijk bij de afgifte van een ‘Verklaring Omtrent het Gedrag’ en de nadere aanscherping van de regels zijn voor de convenantpartners aanleiding geweest om de afspraken over eigen dossiervorming- en uitwisseling in de branche te herzien.

In plaats van deze eigen dossiers komt de afspraak dat aan alle sollicitanten in de gehandicaptenzorg een ‘Verklaring Omtrent het Gedrag’ (VOG) zal worden gevraagd,  voor werken in de Gehandicaptenzorg.   
De politie- en justitiedossiers, waarop zo’n verklaring is gebaseerd moeten zo compleet mogelijk zijn. Om dit te bevorderen is tevens in het convenant afgesproken dat redelijke vermoedens van misbruik altijd zullen leiden tot aangifte bij de politie.

Een andere aanvulling op het convenant is de afspraak dat het overschrijden van seksuele grenzen van collega’s en cliënten altijd een aandachtspunt zal zijn bij het houden van functioneringsgesprekken en dat van eventuele incidenten op dit gebied altijd melding wordt gemaakt in het personeelsdossier.

Niet alleen bij binnenkomst in de organisatie, maar tijdens de gehele arbeidsperiode zal dit onderwerp dus onder de aandacht blijven.
Download hier de convenanttekst. (pdf)

U vindt de tekst van het convenant eveneens op de websites van de aangesloten organisaties. De volledige procedure voor de aanvraag van een VOG en de beleidsregels voor afgifte daarvan vindt u op de website van het Ministerie van Justitie.
Lees meer op de website van het Ministerie van Justitie.